Đọc Nhãn Siêu Thị Theo Bệnh Nền: Mỗi Bác Nhìn 1 Con Số Riêng

Bác đứng trước kệ siêu thị, cầm gói bánh lên, nhãn chi chít chữ. Đọc hết thì mỏi mắt, mà bỏ qua thì lại tiếc.

Bác không cần đọc hết. Mỗi người một bệnh nền, chỉ cần soi đúng con số "của mình" trước. Bài này giúp bác và các con chọn nhanh con số đó.

Trước hết: xem con số tính trên bao nhiêu

Mọi con số trên nhãn đều tính theo một mốc: trên 100 g (hoặc 100 ml), hoặc trên 1 khẩu phần. Bác nhìn dòng "khẩu phần" ở đầu bảng trước, rồi mới đọc số. Khi so hai sản phẩm, hãy so cùng một mốc để khỏi nhầm.

Bác huyết áp cao: nhìn Natri (mg)

Natri là phần "mặn" ẩn trong thực phẩm chế biến. Mức tham khảo của WHO là dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương khoảng 5 g muối. Công thức dễ nhớ: muối ≈ natri × 2,5.

Những món bác nên lật nhãn xem natri:

• Mì gói, phở ăn liền, cháo gói
• Nước tương, nước mắm đóng chai, hạt nêm
• Chà bông, lạp xưởng, xúc xích, cá hộp
• Dưa cà muối, chao, đồ khô mặn

Ví dụ minh họa: hai chai nước tương cùng loại, một chai ghi 900 mg natri, chai kia ghi 600 mg trên cùng một mức rót. Bác chọn chai thấp hơn và rót ít lại, vậy là đã bớt mặn mà không đổi món.

Bác tiểu đường: nhìn Carbohydrate tổng, rồi mới tới Đường

Nhiều bác chỉ tìm chữ "đường" rồi yên tâm khi thấy "không đường". Nhưng đường huyết còn chịu ảnh hưởng của tổng carbohydrate (tinh bột cộng đường).

• Bánh gạo, bánh quy "ít ngọt" vẫn có thể nhiều carbohydrate.
• Sữa "không đường thêm" vẫn có đường tự nhiên của sữa.
• Nước ngọt, trà đóng chai, sữa trái cây thường nhiều đường tự do.

WHO tham khảo: đường tự do nên dưới 10% năng lượng cả ngày, tốt hơn nếu dưới 5% (khoảng 25 g, tức 6 thìa cà phê, với người lớn). Một chai trà đóng chai đôi khi đã chạm gần mức này.

Lượng carbohydrate phù hợp cho mỗi bữa còn tùy từng người, bác nên hỏi bác sĩ đang theo dõi của mình.

Bác mỡ máu cao, gan nhiễm mỡ: nhìn Chất béo bão hòa

Bác tìm dòng "chất béo bão hòa" (saturated fat) và "chất béo chuyển hóa" (trans fat). Mức tham khảo của WHO: chất béo bão hòa dưới 10% năng lượng, chất béo trans dưới 1%.

Nhóm hay gặp trong giỏ hàng:

• Bánh quy bơ, bánh snack, bánh nướng nhân kem
• Xúc xích, thịt nguội, da gà chiên đóng gói
• Kem, nước cốt dừa đóng hộp, bơ thực vật cứng

Mẹo nhỏ: nhãn ghi "0 g trans" nhưng phần thành phần có "dầu hydro hóa một phần" thì bác nên cân nhắc đặt lại kệ.

Thành phần xếp theo thứ tự nhiều đến ít

Phần thành phần được liệt kê từ nhiều nhất đến ít nhất. Nếu "đường", "siro", "maltodextrin" hay "muối" đứng ngay đầu danh sách, bác biết sản phẩm đó thiên về vị ngọt hoặc mặn. Đường còn có nhiều tên khác như sucrose, glucose, siro bắp.

Bác có nhiều bệnh cùng lúc thì sao?

Bác đừng cố nhớ cả ba con số. Hãy chọn một con số ưu tiên theo lời bác sĩ, ví dụ huyết áp cao kèm tiểu đường thì natri và carbohydrate đi cùng nhau. Các con có thể chụp lại ảnh nhãn, gạch sẵn con số cần nhìn rồi gửi cho bố mẹ. Lần sau bác chỉ việc lật nhãn, tìm đúng dòng đó.

Khi nào cần gặp bác sĩ

Nhãn dinh dưỡng chỉ là công cụ hỗ trợ chọn đồ, không thay cho việc khám và dùng thuốc. Bác nên đi khám sớm nếu có các dấu hiệu như khát nhiều, tiểu nhiều, sụt cân không rõ lý do, đau đầu, chóng mặt, tức ngực, phù chân hoặc mệt bất thường. Đừng tự bỏ thuốc hay đổi thuốc chỉ vì đã chọn được món ít mặn, ít ngọt hơn.

Tóm lại

• Huyết áp cao: soi natri.
• Tiểu đường: soi carbohydrate tổng và đường.
• Mỡ máu, gan nhiễm mỡ: soi chất béo bão hòa và trans.

Chỉ cần nhìn đúng một con số, mỗi lần đi siêu thị bác đã bớt được vài thứ không hợp với cơ thể mình.

Nếu bác chưa chắc mình có nguy cơ tiểu đường hay không, bác thử làm trắc nghiệm tiểu đường miễn phí tại /trac-nghiem-tieu-duong, chỉ mất vài phút. Kết quả mang tính tham khảo để bác biết có nên đi khám sớm hay không.

Cần tư vấn trực tiếp, gọi Phòng khám Gia Đình Việt: 0919 986 456.