Người Bệnh Thận Mạn Ăn Đạm Thế Nào Cho Đúng?

Bác/cô/chú nhà mình khi nghe bác sĩ nói "suy thận" hay "bệnh thận mạn" thường hoảng, kiêng ăn thịt cá tuyệt đối. Nhưng ăn đạm sai cách - dù là ăn quá nhiều hay quá ít - đều không tốt cho thận. Hôm nay Phòng khám Gia Đình Việt chia sẻ cách ăn đạm hợp lý, dễ áp dụng với mâm cơm Việt.

Vì sao đạm quan trọng với người bệnh thận?

Thận có nhiệm vụ lọc các chất thải sinh ra từ quá trình chuyển hóa đạm. Khi thận yếu, ăn quá nhiều đạm sẽ khiến thận phải làm việc cực nhọc hơn, có thể đẩy nhanh tiến triển bệnh. Nhưng nếu kiêng đạm quá mức, cơ thể thiếu dưỡng chất, dễ sụt cân, teo cơ, sức đề kháng kém - điều này cũng nguy hiểm không kém.

Vì vậy, nguyên tắc không phải là "cắt bỏ" mà là "ăn đúng lượng, đúng loại", tùy theo giai đoạn bệnh thận của từng bác.

Lượng đạm nên ăn - tham khảo theo giai đoạn

Mức khuyến nghị dưới đây chỉ mang tính tham khảo, bác cần bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia dinh dưỡng tính cụ thể theo cân nặng và mức lọc cầu thận (eGFR) của mình:

• Bệnh thận mạn giai đoạn sớm, chưa lọc máu: thường được khuyên giảm nhẹ lượng đạm so với người khỏe mạnh, để giảm áp lực cho thận.
• Giai đoạn nặng hơn, chưa chạy thận: bác sĩ có thể yêu cầu giảm đạm rõ hơn, kết hợp bổ sung một số acid amin thiết yếu để tránh suy dinh dưỡng.
• Người đã chạy thận nhân tạo hoặc lọc màng bụng: ngược lại, thường cần ăn NHIỀU đạm hơn bình thường, vì quá trình lọc máu làm mất một phần đạm ra ngoài.

Đây là lý do vì sao bác không nên tự ý kiêng khem theo lời đồn, mà cần tái khám định kỳ để bác sĩ điều chỉnh khẩu phần phù hợp với tình trạng thận hiện tại.

Nên ưu tiên loại đạm nào?

• Đạm động vật chất lượng cao: trứng, thịt nạc, cá, ức gà - chứa đầy đủ acid amin thiết yếu, cơ thể hấp thu tốt, ít sinh chất thải dư thừa.
• Cá: nên ưu tiên cá đồng, cá biển nhỏ như cá nục, cá lóc, vừa cung cấp đạm tốt vừa có omega-3 tốt cho tim mạch - hai bệnh này thường đi kèm nhau.
• Hạn chế bớt: đạm từ nội tạng (gan, lòng), thịt chế biến sẵn như xúc xích, giò chả, vì thường kèm nhiều muối và phốt-pho không tốt cho thận.
• Đậu phụ, đậu xanh, đậu đen: có thể ăn với lượng vừa phải, nhưng nếu bác có kali máu cao thì cần hỏi bác sĩ vì các loại đậu chứa khá nhiều kali.

Gợi ý mâm cơm cho bác - vẫn ngon mà không lo

• Bữa trưa: cơm trắng, cá lóc kho nhạt, canh bí đao nấu với ít tôm, rau luộc.
• Bữa tối: cháo trắng với thịt nạc băm nhỏ, trứng luộc, rau muống luộc chấm nước mắm pha loãng.
• Tránh nêm nếm quá mặn, vì muối cũng là gánh nặng cho thận, dễ làm huyết áp tăng thêm.

Bác nhớ chia nhỏ lượng đạm ra các bữa trong ngày, không nên dồn hết vào một bữa để thận không bị quá tải cùng lúc.

Vài dấu hiệu cần đi khám ngay

Nếu bác thấy phù chân, tiểu ít hẳn, mệt mỏi bất thường, ăn không ngon miệng kéo dài, hoặc chỉ số creatinine/eGFR trong lần xét nghiệm gần nhất thay đổi nhiều so với trước, bác nên đi khám sớm để bác sĩ đánh giá lại và điều chỉnh chế độ ăn kịp thời. Đừng tự ý thay đổi khẩu phần đạm theo lời mách bảo trên mạng, vì mỗi người bệnh thận có mức độ khác nhau.

Lời kết

Ăn đạm đúng cách không phải là kiêng tuyệt đối, mà là ăn vừa đủ, chọn đúng loại, và theo dõi sát cùng bác sĩ. Con cái ở xa cũng có thể giúp bố mẹ ghi chú lại thực đơn hằng ngày để trao đổi với bác sĩ khi tái khám.

Bác muốn biết cơ thể mình đang ở mức nguy cơ nào với các bệnh mạn tính liên quan? Làm ngay bài trắc nghiệm miễn phí tại /trac-nghiem-tieu-duong hoặc tải app dùng thử 7 ngày để theo dõi sức khỏe mỗi ngày.

Cần tư vấn trực tiếp, gọi Phòng khám Gia Đình Việt: 0919 986 456.